1906 ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਇੱਕ 17 ਸਾਲ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੀਲ ਦੂਰ ਕੈਨੇਡਾ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਾ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਸਨ, ਨਾ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪਰਦੇਸ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਹਰ ਵੇਲੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸਾਧਨ। ਜਿਸ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਉਹ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ ਮਾਯੋ ਸਿੰਘ ਮਨਹਾਸ।
ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਾਲਦੀ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਏਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਹੁਤ ਸੌਖੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰਾ ਮੌਜੂਦ ਸੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀਆਂ ਲਈ ਕੈਨੇਡਾ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਿਆਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸੀ।
ਮਾਯੋ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਰਦੇਸ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਹੀਂ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਮ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਭਾਰੀ ਲੱਕੜ ਚੁੱਕੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਕੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੱਟਣ ਦੀ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਮੌਕਾ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੇ ਵੱਡਾ ਮੋੜ ਲਿਆ। ਜਿਸ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮਿੱਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਰਥਿਕ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ, ਉੱਥੇ ਮਾਯੋ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੁਝ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਿੱਲ ਨੂੰ ਹੀ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਉਹ ਪਲ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਬਣਨ ਲੱਗਾ।
ਮਾਯੋ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਨਜ਼ਰ ਬਿ੍ਰਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਟਾਪੂ ਦੇ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਇਲਾਕੇ ਵੱਲ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਜੰਗਲ ਸਨ, ਲੱਕੜ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਸਨ।
ਉਸਨੇ ਉੱਥੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮਿੱਲ ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ ਮਿੱਲ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਰੁਕੀ।
ਮਿੱਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਰਹਿਣ ਵਾਸਤੇ ਘਰ ਬਣੇ, ਦੁਕਾਨ ਬਣੀ, ਰਸਤੇ ਬਣੇ, ਸਕੂਲ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਬਸਤੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲੱਗੀ। ਜਿਹੜੀ ਥਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਗਲ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਉਸ ਬਸਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਯੋ ਜਾਂ ਮਾਯੋ ਸਾਈਡਿੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ। ਮਾਯੋ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੰਜਾਬ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਪਰਦੇਸ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਉਂਦਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਸ ਬਸਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਪਾਲਦੀ ਰੱਖਣ ਵੱਲ ਕਦਮ ਵਧਾਇਆ। 1936 ਵਿੱਚ ਪਾਲਦੀ ਇਸ ਥਾਂ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਨਾਮ ਬਣ ਗਿਆ।
ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁਣ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੀਲ ਦੂਰ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਬਸਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਪਰ ਪਾਲਦੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਬਸਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਇੱਥੇ ਸਿੱਖ, ਜਪਾਨੀ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਲੱਕੜ ਦੀ ਮਿੱਲ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿਛੋਕੜਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਪਾਲਦੀ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 1,500 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ।
ਸੋਚੋ, ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਆਏ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਸਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜਪਾਨੀ ਪਰਿਵਾਰ, ਚੀਨੀ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਲੋਕ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਮਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਇੱਕੋ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਇੱਥੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਵੀ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਜਪਾਨੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਵੀ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਇਕੱਠੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ। 1938 ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਤਸਵੀਰ ਅੱਜ ਵੀ ਪਾਲਦੀ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਝਲਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਇੱਕੋ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪਰਦੇਸ ਵਿੱਚ ਘਰ ਬਣਾਉਣਾ ਸਿਰਫ ਚਾਰ ਕੰਧਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਘਰ ਉਦੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉੱਥੇ ਆਪਣਾ ਸਕੂਲ ਹੋਵੇ, ਆਪਣਾ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਹੋਣ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵੇਲੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੋਵੇ। ਮਾਯੋ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝ ਲਈ ਸੀ।
1921 ਵਿੱਚ ਪਾਲਦੀ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਮਿੱਲ ਵੱਲੋਂ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਸਕੂਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਕੂਲ ਸਿਰਫ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵੀ ਸੀ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਲਿਆਉਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਈ ਪੰਜਾਬੀ ਮਰਦ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ। ਉਹ ਕਮਾਈ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਪੰਜਾਬ ਭੇਜਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਹਾਲਾਤ ਕੁਝ ਸੁਧਰੇ ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੈਨੇਡਾ ਪਹੁੰਚਣ ਲੱਗੇ।
ਮਾਯੋ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਿਸ਼ਨ ਕੌਰ ਵੀ 1927 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਪਹੁੰਚੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਪਾਲਦੀ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵੱਸਣ ਲੱਗੀ।
ਪਰ ਫਿਰ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਵੇਖਿਆ ਮਹਾਂ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ।
1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਇਸ ਮੰਦੀ ਨੇ ਪਾਲਦੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਲੱਕੜ ਦੀ ਮਿੱਲ ਦਾ ਕੰਮ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰੁਜਗਾਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ। ਪਰ ਇਸ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਤੱਕ ਸਾਂਝੀ ਕਰਕੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਫਿਰ ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਾਲਦੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਦਰਦਨਾਕ ਪੰਨਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।
ਪਾਲਦੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਜਪਾਨੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ 1942 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਤਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪਾਲਦੀ ਦੇ ਵੀ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਪਾਨੀ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ।
ਇਹ ਘਟਨਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਸਲੀ ਭੇਦਭਾਵ ਕਿੰਨਾ ਡੂੰਘਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਪਾਲਦੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਾਇਮ ਰਹੀ।
1949 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਪਾਲਦੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਾਯੋ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਘਰ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਮੇਜਬਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪਰ ਸਮਾਂ ਕਿਸੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦਾ।
1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਢੰਗ ਬਦਲਣ ਲੱਗਾ। ਵੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਿੱਲਾਂ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈਆਂ। ਪਾਲਦੀ ਦੀ ਮਿੱਲ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ। ਲੋਕ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲੱਗੇ। 1969 ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਵੀ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜਿਹੜਾ ਪਾਲਦੀ ਕਦੇ ਲਗਭਗ 1,500 ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੁੰਨਾ ਹੋਣ ਲੱਗਾ।
ਪਰ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਮਰੀ ਇਸਦੀ ਕਹਾਣੀ।
ਅੱਜ ਪਾਲਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਰੌਣਕਾਂ ਵਾਲਾ ਮਿੱਲ ਕਸਬਾ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਉੱਥੇ ਅਜੇ ਵੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਉਹ ਲੋਕ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਕਿਸੇ ਕਰੋੜਪਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ।
ਇਹ ਕਹਾਣੀ 17 ਸਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁੰਡੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਪਰਦੇਸ ਗਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਬਣਿਆ, ਹੱਢ ਭੰਨਵੀਂ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ, ਮੌਕਾ ਤਲਾਸ਼ਿਆ ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ, ਇੱਕ ਬਸਤੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਲਈ ਪਾਲਦੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ ਮਾਯੋ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ।
ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਸਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਦੇਸ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਮਿਹਨਤ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਹੌਸਲਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰਸਤੇ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਰੁਕੇ ਨਹੀਂ।
ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਇੱਕ ਪਾਲਦੀ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਬਣ ਗਿਆ।
ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇੱਟ ਪਾਲਦੀ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸਰੋਤ/ਹਵਾਲੇ
- ਬਿ੍ਰਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਸਰਕਾਰ: ਪਾਲਦੀ ਦੇ ਸਥਾਨ-ਨਾਮ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡ
- ਰੌਇਲ ਬਿ੍ਰਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ: ਪਾਲਦੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
- ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਆਰਕਾਈਵ: ਮਾਯੋ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪਾਲਦੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
- ਹਿਸਟੋਰਿਕਾ ਕੈਨੇਡਾ: ਪਾਲਦੀ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਹਾਣੀ
