ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼; ਜੰਗਬੰਦੀ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਰੱਖੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ

ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ / ਤੇਹਰਾਨ / ਪੰਜਾਬ ਪੋਸਟ
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਭਿਆਨਕ ਫੌਜੀ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਈਰਾਨ ਨੇ ਅੱਜ, 27 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਅਮਰੀਕੀ ਵਫ਼ਦ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਏ ਗਏ ਇਸ ਦਸ-ਨੁਕਾਤੀ ਏਜੰਡੇ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਜੰਗਬੰਦੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੁਰੰਤ ਹਟਾਉਣੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਈਰਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਘਚੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵਿੱਚ ਹਾਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇਸ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਨੇ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਬੰਧੀ ਵੀ ਨਰਮੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਪਹੁੰਚ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦੇ ਫੰਡਾਂ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰੇ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ‘ਤੇ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ‘ਡੀਲ’ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ, ਪਰ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਸੰਵਰਧਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰੁਖ਼ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਵੱਡਾ ਪਾੜਾ ਹੈ, ਪਰ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਲਿਖਤੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਇਸ ਅਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ‘ਤੇ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।